Ime Mharema Bazdulja našlo se u programu 34. Dana srpskoga duhovnog preobraženja, ali poznati pisac, novinar i prevodilac ovog avgusta ipak nije stigao u Despotovac. Dolazak je, kako saznajemo, otkazan još pre oko mesec dana, ali ta promena nije na vreme uneta u program manifestacije. Tako je despotovačka publika ostala bez susreta sa jednim od zanimljivijih autora savremene književnosti na prostoru bivše Jugoslavije.

Muharem Bazdulj rođen je 1977. godine u Travniku. Pisac je, novinar i prevodilac, a od 2012. godine živi u Beogradu. Piše romane, pripovetke, eseje i publicističke tekstove, dok su njegove priče i eseji prevođeni na petnaestak jezika. Njegove knjige objavljivane su i van prostora bivše Jugoslavije, a priče su mu uvrštavane u međunarodne književne antologije.

U književnost je, kako je sam rekao prilikom primanja nagrade „Vladan Desnica“, zvanično ušao sa dve knjige objavljene u razmaku od svega nekoliko meseci. Već tada je usledilo značajno priznanje i ugovor sa važnim američkim izdavačem.

Njegov književni opus obuhvata više romana i zbirki priča. Među poznatijim delima su „Druga knjiga“, „Čarolija“, „Sjetva soli“, „April na Vlašiću“, „Lutka od marcipana“, „Posljednji muškarac“, „Travničko trojstvo“, „Koncert“, „Đaur i Zulejha“, „Tranzit, kometa, pomračenje“, kao i zbirke eseja i publicistike „Filigranski pločnici“, „Karlovački mir“ i druga dela. Narodna bibliografija Srbije beleži i njegovu knjigu „Hronika preokreta“, objavljenu 2022. godine.

Jedna od stalnih tema Bazduljeve književnosti jeste odnos pojedinca prema istoriji. Njega posebno zanimaju trenutci u kojima se veliki istorijski događaji prelamaju kroz život običnog čoveka, porodične odnose, sećanje i komšiluk. Upravo je taj spoj istorije i lične sudbine posebno došao do izražaja u njegovom najnovijem nagrađenom romanu.

Za roman „Limeni lijes za Zaimović Zejnu“, objavljen u izdanju Kosmosa, Bazdulj je 2025. godine dobio nagradu „Vladan Desnica“ za najbolji roman objavljen 2024. godine.

Roman je zasnovan na istinitom događaju i govori o ljudskosti u vremenu istorijskih previranja, sa posebnim naglaskom na komšijske odnose, pripadanje i poštovanje drugog. Žiri je Bazduljev roman ocenio kao delo visokih književnih dometa, a dobio je osam od devet glasova članova žirija.

Zanimljivo je da je upravo ova knjiga bila u najužem izboru i za 71. NIN-ovu nagradu, što govori o značaju koji je roman imao u književnoj sezoni 2024/25.

Nagrada „Vladan Desnica“ posebno je značajna zato što je dodeljuju pisci piscima. Žiri čine književni autori, a priznanje se dodeljuje za najbolji roman prvi put objavljen tokom prethodne godine.

Bazdulj je podjednako prepoznatljiv i kao novinar. Pisao je za sarajevski nedeljnik „Dani“, u kome je bio i urednik kulturne rubrike, a potom je radio u „Oslobođenju“, gde je bio zamenik glavnog i odgovornog urednika. Sarađivao je i sa nedeljnikom „Vreme“, a svoje tekstove objavljivao je u „Nedeljniku“ i „Politici“.

Za novinarski rad dobio je više priznanja. Društvo novinara BiH proglasilo ga je 2013. godine najboljim novinarom u štampanim medijima u Bosni i Hercegovini. Godine 2014. dobio je nagradu „Stanislav Staša Marinković“ lista „Danas“ za novinarsku hrabrost i istraživačko novinarstvo, kao i nagradu Udruženja novinara Srbije „Bogdan Tirnanić“ za najbolji komentar.

Njegovi tekstovi i javni nastupi često se kreću na prostoru između književnosti, istorije, politike, kulture i pitanja identiteta. Bazdulj je poznat po tome što ne izbegava teme koje izazivaju različita tumačenja, a njegov odnos prema jeziku takođe je deo njegovog javnog profila. Govorio je da piše na srpskom jeziku, smatrajući da je reč o istom jezičkom prostoru koji je u različitim periodima različito imenovan.

Kao prevodilac, Bazdulj je na srpski prevodio dela autora sa engleskog jezika, među kojima su Vilijam Batler Jejts, Pol Oster i Mark Tompson.

Zbog svega toga njegovo ime u programu ovogodišnjih Dana srpskoga duhovnog preobraženja bilo je zanimljivo za despotovačku publiku.

Za 19. avgust u 20 časova, u Narodnoj biblioteci „Resavska škola“, bilo je najavljeno književno veče na kome je trebalo da gostuje Muharem Bazdulj.

Do susreta, međutim, nije došlo.

Kako saznajemo, Bazdulj je svoj dolazak otkazao još pre oko mesec dana. Dakle, njegov izostanak sa ovogodišnjih Dana nije bio posledica poslednjeg trenutka, već je odluka o nedolasku bila poznata organizatorima znatno pre održavanja manifestacije.

Ipak, njegovo ime je ostalo u programu koji je javnosti predstavljen kao najava događaja.

Tako je jedan od zanimljivijih književnih gostiju koji je trebalo da se pojavi pred despotovačkom publikom ostao samo u programu – kao ime najavljenog pisca sa kojim se publika ovog puta ipak nije susrela.

Bazduljev nedolazak ostavlja, međutim, mogućnost da se njegovo gostovanje u Despotovcu nekog drugog puta ostvari. Za grad koji već više od tri decenije kroz Dane srpskoga duhovnog preobraženja okuplja pisce, istoričare, umetnike i istraživače kulturne baštine, susret sa autorom njegovog književnog i novinarskog profila svakako bi bio zanimljiv događaj.

Ovogodišnji susret nije održan, ali je Bazduljevo ime ostalo zabeleženo u programu – kao najava jednog književnog razgovora koji je trebalo da se dogodi, ali je ovog puta izostao.